ئەم ماڵپەڕەیە لەلایەن هاوڕێیەکی د. محەمەد کەمالەوە کراوەتەوە      
 
پەیکەری دکتور محەمەد کەمال
لە شەقامی سالم
کاری پەیکەر ساز چێنەر نزار
 
 
كتێبێكی نوێی د.محەمەد كەمال لەبارەی (فەلسەفەی كانت)ەوە بەم زووانە لەلایەن دەزگای سەردەمەوە بڵاودەبێتەوە.
 
بەرهەمی نوێ  پاییزی 2016
میتافیزیقی ئەرستۆ
لە بلاوکراوەکانی دەزگاو چاپ و پەخشی سەردەم 
 
 
بەرهەمی نوێ 2016
لۆجیکی هیگڵ
ئێستا لە بازاڕدایە
 
هایدگەر و ئۆنتۆلۆجی شیعر.. بلاوکراوەی شیعر ژمارە 1 ساڵی 2016
 
دیمانە لە  بەشی  کوردی ڕادیۆی  SBS  .. ئوسترالیا
 
دکتور محەمەد کەمال و فەلسەفەی بوون..  ئارام سەدیق
 
نیشتیمانی فەلسەفە
کتێبێک لەسەر دکتۆر محەمەد کەمال
نووسینی هەرێم عوسمان

بەم زووانە...
 
د. محەمەد کەمال و داهێنان، زمان و گەشەی هزری
سۆران ئازاد
 













 

بوونگه‌رایی

بوونی مرۆڤ وه‌كو هه‌موو هه‌بوویه‌كی دیكه،‌ بونیادی ئۆنتۆلۆجی و خه‌سڵه‌تی تایبه‌تمه‌ندی خۆی هه‌یه‌‌. ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییه‌ی، جیاوازیه‌كی بنه‌ڕه‌تی له‌ نێوان ئه‌م ‌و هه‌بووه‌كاندا په‌یدا ده‌كات.
 تایبه‌تمه‌ندیه‌تی بوونی مرۆڤیش له‌ چه‌ند خاڵێكدا كۆده‌بێته‌وه‌:         
یه‌كه‌م، بوونی مرۆڤ به‌ پێچه‌وانه‌ی هه‌بووه‌كانه‌وه،‌ پێش ناوه‌ڕۆكی ده‌كه‌وێت و ناوه‌ڕۆكی له ‌بوونیدایه‌.
 دووه‌م، ناوه‌ڕۆك ده‌سته‌یه‌ك خسڵه‌تی نه‌گۆڕ و پێدراو نیه
‌و ئه‌و پڕۆژانه‌یه، که‌‌ مرۆڤ خۆی هه‌ڵیانده‌بژێرێت و به‌ئه‌نجامیان ده‌گه‌یه‌نێت.              
سێیه‌م، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی مرۆڤ به‌بێ ناوه‌ڕۆك په‌یدا ده‌بێت و خۆی ناوه‌ڕۆك بۆ خۆی داده‌هێنێ، ئه‌وا ناته‌واوه ‌و بوونێكی پڕی نیه‌.
چواره‌م، بوونی مرۆڤ ئاگامه‌ندانه‌یه‌، یان مرۆڤ ئاگامه‌ندییه
‌و ئاگامه‌ندانه هه‌وڵی تێگه‌یشتنی بوون ده‌دات و ده‌یه‌وێت خۆی ته‌واو بكات. 
بوو‌نگه‌رایه‌تی ڕادیكاڵانه،‌ بۆچوونه‌ زاڵبوه‌كانی ئه‌ریستۆ و دێكارت ڕه‌تده‌داته‌وه ‌و زه‌مینه‌یه‌كی نوێی فه‌لسه‌فیمان بۆ ئاماده‌ده‌كات. با بزانین له‌ چ ڕوویه‌كه‌وه‌، یان بۆچی بوونگه‌رایه‌تی ڕادیكاڵانه‌یه‌؟
بوونگه‌رایه‌تی له‌ دوو ڕووه‌وه‌ ڕادیكاڵانه‌یه‌،
یه‌كه‌م، له‌ ڕه‌تدانه‌وه‌ی بیروباوه‌ڕه‌ فه‌لسه‌فیه‌كانی له‌پێشتر
و له‌ ڕوویه‌كی دیكه‌وه،‌ له‌ پێشخستنی بوون و دواخستنی ناوه‌ڕۆكدا،
دووه‌م،
 له‌ هه‌ڵگێڕ‌انه‌وه‌ی كۆجیتۆكه‌ی دێكارتدا بۆ "(( من هه‌م،كه‌وابوو من بیر ده‌كه‌مه‌وه ! ))‌"‌.
هه‌ڵگێرانه‌وه‌ی كۆجیتۆكه‌ی دێكارت بۆ ئێمه،‌ هێنده‌ی هه‌ڵگێڕانه‌وه‌ی فه‌لسه‌فه‌ی هیگڵ له‌ لای ماركسه‌وه‌ گرنگ و ڕادیكاڵه‌. دامه‌زراندنی ناوه‌ڕۆكێكی له‌ پێشتر و نه‌گۆڕ بۆ بوونی مرۆڤ، جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌و خاڵه‌ ده‌كات، كه‌ مرۆڤ، وه‌كو هه‌بوویه‌ک‌، پێش هاتنی بۆ ناو جیهان، ناوه‌رۆكی له‌پێشتری له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتێكی ده‌ره‌كییه‌وه ‌بۆ سازكراوه ‌و به‌و ناوه‌ڕۆكه‌ پڕ و له‌پێشتر و پێدراوه‌وه‌ په‌یدا بوه. ده‌سه‌ڵاتی به‌سه‌ر گۆڕانكاری ‌و هه‌ڵبژاردن و ئافراندنی ناوه‌ڕۆكی خۆیدا نیه‌ و به‌ ناچاری ده‌ژی. ناچاره‌كی ڕه‌تدانه‌‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی داهێنان و سه‌ربه‌ستی مرۆڤه‌ و ڕێگه‌نادات مرۆڤ ناوه‌ڕۆكی خۆی ته‌واو بكات و پڕۆژه‌كانی بوونی هه‌ڵبژێرێت.
به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌م بۆچوونه‌ ئایدیالیسته‌وه،‌ ئێمه‌ له‌و باوه‌ڕه‌داین ناوه‌ڕۆكی مرۆڤ داهێنانه ‌و سه‌ربه‌ستیش پێشمه‌رجێكی زه‌رورییه‌ بۆ بوونی. ئه‌گه‌ر مرۆڤ سه‌ربه‌ست نه‌بێت و پڕۆژه‌كانی بوونی هه‌ڵنه‌بژێرێت ناوه‌ڕۆكی خۆی داناهێنێت. داهێنانی ناوه‌ڕۆكیش له‌و حاڵه‌ته‌دا ڕووده‌دات،كاتێك مرۆڤ به‌بێ ناوه‌ڕۆكێكی له‌پێشتر په‌یدا بێت و به‌ ناته‌واوی‌ بێته‌ جیهانه‌وه‌، تاکو بتوانێت ڕۆلی داهێنه‌رانه‌ی خۆی ببینێت.